EfeNews Görünür Haberlerin Adresi
EFENEWS – Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis, ara bölgede bir araya geldi. Yaklaşık 2 saat süren görüşmenin ardından açıklama yapan Erhürman, “An itibarıyla yeni bir 5+1’in toplanmasının şartları oluşmuş değil” dedi.
BM İyi Niyet Misyon Ofisi’nde gerçekleştirilen baş başa görüşme saat 11.00’de başladı. İki lider, yaklaşık 2 saat süren toplantıda Kıbrıs sorununa ilişkin süreci, güven oluşturucu önlemleri, metodolojiyi ve öze ilişkin konuları değerlendirdi.
“Sonuç odaklı bir 5+1 olması gerekiyor”
Görüşmenin ardından basın toplantısı düzenleyen Erhürman, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in New York’ta herhangi bir üçlü görüşme veya 5+1 toplantısı gerçekleştirilmeyeceğini açıkladığını hatırlattı.
Böyle bir programın zaten bulunmadığını belirten Erhürman, kendilerinin ve Hristodulidis’in BM Genel Sekreteri ile ayrı ayrı görüşeceğini söyledi.
Erhürman, başından bu yana yalnızca toplantı yapılmış olması için bir 5+1 düzenlenmesini doğru bulmadıklarını belirterek, “Bir 5+1 olacaksa eğer bunun, Genel Sekreter’in hep kullandığı terminolojiyle söylersek ‘results oriented’, yani sonuç odaklı bir 5+1 olması gerekiyor” dedi.
Bunun için Lefkoşa’da bazı sonuçlara ulaşılması gerektiğini ifade eden Erhürman, yapılacak toplantının verimli ve sonuç üretebilecek nitelikte olması gerektiğini vurguladı.
“Bu defa farklı bir şey yapılması gerekir”
BM Genel Sekreteri’nin “Daha önce yapılan hataları tekrarlayamayız” yönündeki açıklamasının önemli olduğunu belirten Erhürman, geçmiş süreçleri hatırlattı.
2004’teki Annan Planı referandumlarına, 2017’deki Crans-Montana sürecine, Talat-Hristofyas ve Eroğlu-Anastasiadis görüşmelerine işaret eden Erhürman, bu süreçlerden sonuç çıkmadığı için bu kez farklı bir yol izlenmesi gerektiğini söyledi.
Erhürman, Genel Sekreter’in açıklamalarının “iş ola 5+1” veya yalnızca müzakere yapılmış olması için bir sürece sıcak bakılmadığını ortaya koyduğunu ifade etti.
“Bugünkü görüşme öncekine göre daha iyiydi”
Hristodulidis ile yaptığı görüşmeyi de değerlendiren Erhürman, toplantının bir önceki görüşmeye kıyasla daha iyi geçtiğini söyledi.
Önceki görüşmenin ardından herhangi bir BM açıklaması yapılmadığını hatırlatan Erhürman, bu nedenle son toplantıyı göreceli olarak daha olumlu değerlendirdiğini belirtti.
Görüşmede güven oluşturucu önlemler, metodoloji ve öze ilişkin konuların ele alındığını kaydeden Erhürman, Hristodulidis’in bazı yeni düşüncelerini aktardığını, kendilerinin de kendi görüşlerini paylaştığını söyledi.
Güveni aşındıracak adımlardan kaçınılması çağrısı
Erhürman, BM Genel Sekreteri’nin Lefkoşa’daki açıklamalarında güven oluşturucu önlemlere öncelikli vurgu yaptığını belirtti.
BM Genel Sekreteri’nin Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in de bu önlemleri yeni bir 5+1 toplantısının gerçekleştirilebilmesi açısından “sine qua non”, yani “olmazsa olmaz” olarak nitelendirdiğini aktardı.
Yeni adımlarla güven artırılmaya çalışılırken mevcut güveni geriye götürecek girişimlerden de kaçınılması gerektiğini belirten Erhürman, KKTC’de yapılması planlanan iki festivalin iptali için girişimde bulunulmasını, Barcelona Futbol Akademisi’nin Lefkoşa’daki faaliyetinin iptal edilmesine yönelik girişimleri, KKTC temsilcisinin ara bölgede büyükelçilerle yaptığı toplantıya ilişkin girişimleri ve Avrupa Parlamentosu’nda Kıbrıslı Rum parlamenterlerin girişimleriyle alınan kararları örnek gösterdi.
Erhürman, söz konusu gelişmeleri “güveni artırmayı bir yana bırakın, var olduğu kadarıyla bile aşındıran hareketler” olarak değerlendirdiklerini söyledi.
Konuların Kıbrıs Rum tarafının yanı sıra Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler ile de paylaşıldığını belirten Erhürman, cevap beklediklerini ifade etti.
“Yeni bir 5+1’in şartları oluşmuş değil”
Gelinen aşamayı değerlendiren Erhürman, BM Genel Sekreteri’nin çabaların devam ettiğini açıkladığını ancak yeni bir 5+1 toplantısının düzenlenmesi için gerekli şartların henüz oluşmadığını söyledi.
Erhürman, “Bir 5+1 toplanmasını elbette istiyoruz. Ama bu 5+1’in anlamlı sonuç verecek, sonuç odaklı bir 5+1 olabilmesi için de Lefkoşa’da gerekli hazırlıkların yapılması gerektiğini düşünüyoruz” dedi.
KKTC tarafının bu konudaki pozisyonunda başından bu yana herhangi bir değişiklik olmadığını vurguladı.
Masada 7 başlık bulunuyor
BM Genel Sekreteri’nin güven oluşturucu önlemler kapsamında 7 konu gündeme getirdiğini belirten Erhürman, bunları yeni geçiş noktaları, mayınların temizlenmesi, afetlere ilişkin ortak mekanizma kurulması, düzensiz göç konusunda ortak mekanizma oluşturulması, spor meselesi, karma evliliklerden doğan çocukların Avrupa Birliği vatandaşlığı ve sivil toplum konusunda kurulan yapıya ilişkin başlıklar olarak sıraladı.
Erhürman, KKTC tarafının bu 7 başlıktan 6’sını BM Genel Sekreteri ile yapılan görüşmede kabul ettiğini, yeni geçiş noktaları konusunda ise henüz uzlaşma sağlanamadığını söyledi.
Yedi konunun tamamını daha ileri seviyede değerlendirmeye hazır olduklarını belirten Erhürman, Kıbrıs Rum tarafının yetkili makamlarının 7 maddenin tamamının kabul edildiğini açıkladığını ancak 6 maddeyle ilgili sorunlarının devam ettiğinin bilincinde olduklarını ifade etti.
Karma evliliklerden doğan çocukların vatandaşlığı
Karma evliliklerden doğan çocukların Avrupa Birliği vatandaşlığı konusuna da değinen Erhürman, Kıbrıs Rum tarafının açıklamasında meselenin “insani bir konu” olarak nitelendirilmesini küçük de olsa ileri bir adım olarak değerlendirdi.
Konunun BM Genel Sekreteri tarafından güven oluşturucu önlemler arasında ele alındığını belirten Erhürman, KKTC tarafının ise bunu bir insan hakkı ihlali olarak değerlendirdiğini söyledi.
“Çözülmüş herhangi bir konu yok”
Güven oluşturucu önlemlerdeki mevcut tabloyu değerlendiren Erhürman, henüz çözülmüş herhangi bir konu bulunmadığını söyledi.
Güveni azalttığını veya aşındırdığını düşündükleri eylemlere karşı uluslararası toplum nezdindeki girişimlerini sürdüreceklerini belirten Erhürman, bu tür adımların devam etmesi durumunda sürecin ilerlemesinin mümkün olmayacağını ifade etti.
Dört maddelik metodolojide de uzlaşma sağlanamadı
Erhürman, dört maddelik metodoloji konusunda da taraflar arasında henüz anlaşmaya varılamadığını açıkladı.
Söz konusu metodolojinin BM Genel Sekreteri’nin açıklamalarında yer almaya başladığını belirten Erhürman, maddelerin belirli bir sıraya sahip olduğunu ve henüz ilk madde konusunda dahi tarafların anlaşamadığını söyledi.
Öze ilişkin konularda ise iki tarafın birbirlerinin düşünce ve görüşlerini dinleme aşamasında bulunduğunu belirten Erhürman, “Tablo net olarak budur” dedi.
“Benim için çözümsüzlük çözüm değildir”
Kıbrıs sorununa ilişkin yaklaşımını da anlatan Erhürman, “Benim için çözümsüzlük çözüm değildir” ifadelerini kullandı.
Kıbrıs Türk halkının çözüm iradesini temsil ettiğini söyleyen Erhürman, bu iradenin yalnızca kendisine oy verenlerin değil, oy vermeyenlerin de iradesi olduğunu ifade etti.
Erhürman, seçim sürecinden itibaren Kıbrıs sorununa hangi yaklaşım ve metodolojiyle baktıklarını anlattıklarını belirterek, “Çözüm olsun da ne olursa olsun” şeklinde bir anlayışa sahip olmadıklarını vurguladı.
Buna karşın çözüm arayışının devam edeceğini belirten Erhürman, KKTC tarafının yaklaşımının “çözümsüzlük çözümdür” anlayışı olmadığını yineledi.
