EFENEWS – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın İran, İsrail veya başka bir ülkeye karşı oluşturulmuş bir ittifak olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını söyledi. Erdoğan, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılacağını ancak verilecek karşılığın saldırıya uğrayan ülkenin ihtiyaçlarına göre şekilleneceğini belirtti.
ABD merkezli Newsweek dergisinin sorularını yanıtlayan Erdoğan; Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, İran-ABD savaşı, İsrail, Suriye, Türkiye-ABD ilişkileri, Rusya-Ukrayna Savaşı, PKK’nin silah bırakma süreci ve Türkiye’nin dış politika yaklaşımına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“Üçüncü bir ülkeye karşı kurulmuş bir ittifak değil”
Erdoğan’a, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın ABD’nin güvenlik garantilerinden bağımsız olarak İran ve İsrail’e karşı oluşturulduğu yönündeki yorumlar soruldu.
Bu değerlendirmeye katılmadığını belirten Erdoğan, anlaşmanın İran’a, İsrail’e veya herhangi bir üçüncü ülkeye karşı kurulmuş bir ittifak olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.
Anlaşmanın amacının güvenliği güçlendirmek, caydırıcılığı artırmak ve bölgede kalıcı istikrara katkı sağlamak olduğunu ifade eden Erdoğan, düzenlemenin Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51’inci maddesinde yer alan meşru müdafaa hakkına dayandığını belirtti.
Erdoğan, üç ülkeden herhangi birine yapılacak silahlı saldırının tüm taraflara yönelmiş sayılacağını ancak bunun otomatik olarak askeri müdahale anlamına gelmediğini kaydetti.
Verilecek karşılığın saldırıya uğrayan ülkenin çağrısı ve ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğini söyleyen Erdoğan, istihbarat, lojistik ve mühimmat desteğinin yanı sıra daha ileri düzeyde askeri desteğin de söz konusu olabileceğini ifade etti.
Erdoğan, Irak, Yemen veya başka bir bölgede yaşanabilecek her gelişme için şimdiden otomatik bir askeri senaryo oluşturmanın doğru olmayacağını söyledi.
“Diplomasiden azami ölçüde istifade edilmeli”
İran ile ABD ve İsrail arasındaki savaşın bölgesel ve küresel etkilerini de değerlendiren Erdoğan, ABD’nin Türkiye’nin NATO müttefiki, İran’ın ise doğrudan komşusu olduğuna dikkat çekti.
ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı son görüşmede İran-ABD geriliminde diplomasiden azami ölçüde yararlanılması gerektiğini ifade ettiğini aktaran Erdoğan, İranlı yetkililerle de iletişim kanallarının açık olduğunu söyledi.
Türkiye’nin çatışan taraflarla görüşebilme imkanını gerilimin düşürülmesi amacıyla kullanmaya çalıştığını belirten Erdoğan, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin enerji arzını ve küresel ticareti doğrudan etkilediğine dikkat çekti.
Erdoğan, Türkiye’nin önceliğinin çatışmanın daha geniş bir alana yayılmasını önlemek, ticaret yollarının güvenliğini korumak ve tarafların yeniden müzakere masasına dönmesini sağlamak olduğunu ifade etti.
Trump ile ilişkilerini değerlendirdi
ABD Başkanı Trump ile doğrudan ve açık şekilde konuşabildiği bir ilişkiye sahip olduğunu belirten Erdoğan, bunun Türkiye-ABD ilişkileri açısından önemli bir imkan olduğunu söyledi.
İsrail’in ABD yönetimi üzerindeki etkisi ve İsrailli yetkililerin Türkiye’yi “sıradaki tehdit” şeklinde nitelendiren açıklamaları sorulan Erdoğan, Türkiye-ABD ilişkilerini üçüncü bir ülke üzerinden tanımlamadığını belirtti.
İsrail yönetimiyle birçok konuda ciddi görüş ayrılıklarının bulunduğunu söyleyen Erdoğan, İsrail’de Türkiye’yi yeni bir tehdit kaynağı olarak gösteren söylemlerin ülkenin iç siyasi süreci ve seçim atmosferiyle bağlantılı olduğunu değerlendirdiklerini ifade etti.
Suriye’deki İsrail saldırılarına değindi
Suriye’deki gelişmeleri de değerlendiren Erdoğan, Türkiye’nin Suriye’nin egemenliğinin, toprak bütünlüğünün ve milli birliğinin korunmasından yana olduğunu söyledi.
İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarının ülkenin egemenliğine zarar verdiğini belirten Erdoğan, Türkiye ile İsrail arasında olası bir askeri çatışmaya ilişkin soruya Türkiye’nin dış politikasını kaçınılmaz savaş senaryoları üzerinden şekillendirmediği yanıtını verdi.
Yunanistan’ın üçüncü ülkelerle yaptığı savunma anlaşmalarının Türkiye tarafından otomatik olarak tehdit şeklinde değerlendirilmediğini de belirten Erdoğan, buna karşılık Türkiye’nin meşru haklarına yönelik gelişmelerin yakından takip edildiğini söyledi.
PKK’nin silah bırakma sürecine ilişkin açıklama
PKK’nin fesih ve silah bırakma kararlarının Türkiye açısından önemli bir eşik olduğunu belirten Erdoğan, asıl belirleyici unsurun alınan kararların sahada uygulanması olduğunu söyledi.
Örgütün tüm unsurlarıyla silah bırakması ve tasfiye edilmesi gerektiğini ifade eden Erdoğan, Suriye’deki silahlı unsurların da merkezi devlet yapısı altında bütünleşmesi gerektiğini kaydetti.
İran’daki gelişmeler sırasında PKK/PJAK’ın ortaya çıkan koşullardan yararlanma girişimlerini takip ettiklerini belirten Erdoğan, İran’ın iç meselelerinin dış müdahalelerden uzak biçimde İran halkı tarafından çözülmesi gerektiğini ifade etti.
Erdoğan, Türkiye açısından temel ölçütün etnik kimlik değil; terör, şiddet ve milli güvenliğe yönelik tehdit olduğunu söyledi.
Rusya-Ukrayna Savaşı için müzakere mesajı
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın daha geniş çaplı bir çatışmaya dönüşme riskinin göz ardı edilmediğini belirten Erdoğan, savaşın yeni ülkeleri içine çekmesinin önlenmesini Türkiye’nin öncelikleri arasında gösterdi.
Karadeniz’de ticari deniz taşımacılığının, ticaret yollarının ve enerji altyapısının savaşın dışında tutulması gerektiğini söyleyen Erdoğan, Türkiye’nin yeniden müzakere masasının kurulmasına ve barış sürecinin önünün açılmasına katkı sağlamaya hazır olduğunu belirtti.
“Batı mı, Doğu mu tercihini doğru bulmuyoruz”
Türkiye’nin çok kutuplu hale gelen dünyadaki konumuna ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Erdoğan, Türkiye’ye “Batı mı, Doğu mu?” şeklinde bir tercih dayatılmasını doğru bulmadıklarını söyledi.
Çin ile ticaret ve yatırım ilişkilerini geliştirmek istediklerini belirten Erdoğan; Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru, TRIPP ve Kalkınma Yolu projelerine de değindi.
Türkiye’nin Doğu ile Batı arasındaki konumunun çok boyutlu bir dış politikayı gerekli kıldığını ifade eden Erdoğan, NATO’daki ittifak ilişkileri korunurken yeni ortaklıkların da geliştirilmeye devam edeceğini söyledi.
Erdoğan, Türkiye’nin hedefini kendi iradesiyle hareket eden, bölgesinde istikrarı güçlendiren ve küresel meselelerde söz ve sorumluluk sahibi güçlü bir ülke olmak şeklinde tanımladı.
EfeNews Görünür Haberlerin Adresi