MEHMET ŞİMŞEK DUYURDU: 17 FON TASFİYE EDİLDİ, 43 BİN KATILIMCININ PARASI BANKALARA AKTARILDI

EFENEWS – Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon piyasasında yürütülen tasfiye çalışmalarına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) açık 17 fonun tasfiye edildiğini duyuran Şimşek, 43 bin fon katılımcısına ait paraların ilgili bankalara transfer edildiğini bildirdi. Bakan Şimşek, fon piyasasında yaşanan sorunların finansal sistem açısından genel bir risk oluşturmadığını belirterek yeni düzenlemelerin hayata geçirileceğini söyledi.

Fon Piyasasında Yaşanan Sorunları Değerlendirdi

Akit Medya Grubu tarafından VakıfBank Genel Müdürlük Yerleşkesi’nde düzenlenen Ekonomi ve Finansta Milli Vizyon Zirvesi’nde konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye ekonomisinin genel görünümü ile fon soruşturmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Son dönemde fon piyasasının belirli bir bölümünde, bazı varlık ve portföy yönetim şirketlerinde sorunlar yaşandığını ifade eden Şimşek, bu gelişmelerin temelinde piyasa bozucu faaliyetlerin bulunduğunu söyledi.

Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) ağustos ayında yayımladığı fon rehberinin piyasada şeffaflığı artırmayı ve kurumsal yapıyı güçlendirmeyi amaçladığını belirten Şimşek, sağlıklı bir finansal sistem için sermaye piyasalarının gelişmesinin büyük önem taşıdığını vurguladı.

2 Bin 900 Fordan 131’inde Sorun Yaşandı

Şimşek, Türkiye’de yaklaşık 2 bin 900 yatırım fonu bulunduğunu, bunların 131’inde sorun tespit edildiğini açıkladı. Söz konusu fonların bir bölümünün tedbir amacıyla tasfiye kapsamına alındığını belirtti.

Yaşanan gelişmelerin küçümsenmediğini ifade eden Şimşek, benzer sorunların yeniden ortaya çıkmasını önlemek amacıyla kapsamlı düzenlemeler yapıldığını ve yeni adımların da atılacağını söyledi.

Bu çerçevede serbest fonlar dahil yatırım fonu ihraç sayısının portföy yönetim şirketlerinin kurumsal kapasitesiyle ilişkilendirildiğini, uygulamaya geçiş için belirli süreler öngörüldüğünü aktardı.

Para piyasası fonu niteliğindeki serbest fonlarda en az yüzde 10 oranında devlet iç borçlanma senedi veya kira sertifikası bulundurma şartı getirildiğini belirten Şimşek, bu düzenlemenin likidite açısından önem taşıdığını ifade etti. Benzer bir uygulamanın 2024 yılında para piyasası fonları için başlatıldığını hatırlattı.

Fon İşlemlerine Yeni Kurallar Getirildi

Fonların repo ve ters repo işlemlerinin Takasbank güvencesi kapsamına alındığını belirten Şimşek, borç verme işlemlerinin de teminat şartına bağlandığını söyledi.

Teminatların niteliğine yönelik yeni düzenlemelerin yapıldığını aktaran Şimşek, TEFAS’ta işlem gören fonların daha sıkı kurallara tabi tutulacağını açıkladı.

Fonların halka açıklık oranı düşük hisselerde aşırı yoğunlaşmasını önlemek amacıyla tedbirler alındığını belirten Şimşek, ilişkili taraflarla gerçekleştirilen işlemlere de sınırlama getirildiğini ifade etti.

Yeni uygulamayla serbest fonların portföy içerikleri haftalık olarak yayımlanacak. Belirlenen oranları aşan fon payı sahiplikleri de kamuoyuna açıklanacak.

Borçlanma piyasalarındaki açık pozisyonların kapatılması için süre tanındığını bildiren Şimşek, düzenlemelerin amacının sermaye piyasalarını güçlendirerek Türkiye ekonomisine daha fazla katkı sağlamasını mümkün kılmak olduğunu söyledi.

17 Fonun Tasfiyesi Tamamlandı

Fon katılımcılarının yakından takip ettiği ödeme sürecine ilişkin bilgi veren Şimşek, TEFAS’a açık 17 fonun tasfiyesinin tamamlandığını duyurdu.

Şimşek, “43 bin fon katılımcısının paraları bugün itibarıyla ilgili bankalara transfer edildi” dedi.

Tasfiye edilen fonların A1 Capital, Bulls ve Pardus portföy yönetim şirketlerine ait olduğunu belirten Şimşek, bu üç şirketin finansal yapılarının görece sağlıklı olmakla birlikte risk taşıdığı için tasfiye kapsamına alındığını söyledi.

Söz konusu şirketlerin olağan tasfiye sürecinde bulunduğunu ifade etti.

Hane halkının altın hariç finansal varlıklarının 30,5 trilyon liraya ulaştığını belirten Şimşek, değeri şişirilmiş 131 fondaki büyüklüğün millî gelirin yüzde 0,7’sine karşılık geldiğini açıkladı.

Bu büyüklüğün tamamının kayıp anlamına gelmediğini vurguladı.

Kapalı fonların ise sınırlı sayıda katılımcıdan oluştuğunu ve bu fonlara ilişkin sorunların ayrı ayrı ele alınacağını belirtti.

TMSF Bünyesinde 131 Fon İçin Hesap Açıldı

Şimşek, sorunlu üç portföy yönetim şirketine ilişkin işlemlerin daha uzun sürebileceğini söyledi.

Ödeme ve tasfiye çalışmalarında para piyasası fonları ile küçük yatırımcılara öncelik verildiğini belirten Şimşek, bu yaklaşımın yasal altyapısının da hazırlandığını ifade etti.

Bir portföy yönetim şirketinin sahiplerinin tasfiye sürecine yardımcı olmak ve teminat sağlamak istediklerini aktardı.

Piyasa bozucu faaliyetlerle bağlantılı kişilerin Türkiye’deki veya yurt dışındaki mal varlıklarının ilgili fonlara aktarılmasının hedeflendiğini belirten Şimşek, Adalet Bakanlığı ile yürütülen çalışmalar sonucunda TMSF bünyesinde 131 fon için ayrı hesaplar açıldığını açıkladı.

Ayrıca gönüllü iadelerin gerçekleştirilebilmesi amacıyla genel bir hesap oluşturulduğunu bildirdi.

“Sistemik Risk Yok”

Fon piyasasında yaşanan sorunların finansal sistemin bütününü tehdit etmediğini savunan Şimşek, sermaye piyasalarına ilişkin genel bir endişeye gerek bulunmadığını söyledi.

Piyasa bozucu faaliyetlere karışan kişilerin hukuk önünde hesap vereceğini belirten Şimşek, bu kişilerin yurt içi ve yurt dışındaki mal varlıklarıyla sorumlu tutulacağını ifade etti.

Tasfiye sürecine ilişkin kuralları içeren bir kanun teklifinin yakında Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacağını açıkladı.

2000’li yılların başındaki bankacılık krizinin ardından getirilen sıkı düzenlemelerin bankacılık sistemini güçlendirdiğini hatırlatan Şimşek, sermaye piyasalarında da benzer bir yapının oluşturulmasını hedeflediklerini belirtti.

Küresel Ekonomide 2027 İçin Toparlanma Beklentisi

Konuşmasının ekonomi politikalarına ilişkin bölümünde küresel gelişmeleri değerlendiren Şimşek, savaşın sona ermesi ve tedarik zincirlerindeki sorunların azalması halinde gelecek yıl dünya ekonomisinde toparlanma yaşanabileceğini söyledi.

Enerji piyasalarında yakın dönemin en büyük arz şoklarından birinin yaşandığını belirten Şimşek, fiyat artışlarının petrol ve doğal gazla sınırlı kalmadığını, enerji dışındaki emtiaları da etkilediğini ifade etti.

IMF’nin temmuz ayındaki analizlerine göre küresel büyümenin bu yıl yaklaşık yüzde 3’e gerilemesinin, 2027’de ise yüzde 3,4 seviyesine yükselmesinin beklendiğini aktardı.

Küresel ticaret hacminin geçen yıl yaklaşık yüzde 5 arttığını, bu yıl yüzde 3,5 gerilediğini, gelecek yıl ise yeniden yüzde 4’ün üzerinde büyümesinin öngörüldüğünü söyledi.

Türkiye’nin ticaret ortaklarında büyümenin zayıf seyrettiğini ancak gelecek yıl toparlanma beklendiğini belirtti.

Ekonomi Programında Üçüncü Aşamaya Geçildi

Şimşek, uygulanan ekonomi programının üç aşamadan oluştuğunu ve ilk iki aşamanın tamamlandığını açıkladı.

Ödemeler dengesi risklerinin azaltılması, makroekonomik risklerin yönetilmesi, kur korumalı mevduatın (KKM) sonlandırılması, mali disiplinin güçlendirilmesi, cari dengenin sürdürülebilir hâle getirilmesi ve ekonominin dış şoklara karşı dayanıklılığının artırılması konularında hedeflere ulaşıldığını savundu.

Enflasyonun düşürülmesinde ise beklenen hızın yakalanamadığını kabul etti.

Programın üçüncü aşamasında makrofinansal istikrarın güçlendirilmesi, enflasyonun tek haneye indirilmesi, bütçe açığının millî gelire oranının kalıcı olarak yüzde 3’ün altına çekilmesi ve cari açığın yüzde 1 veya daha düşük seviyelerde tutulmasının hedeflendiğini söyledi.

Yapısal dönüşümün de bu aşamanın temel unsurlarından biri olduğunu belirtti.

Enflasyon 57 Ayın En Düşük Seviyesinde

Şimşek, yıllık manşet enflasyonun yüzde 30’un altına gerileyerek son 57 ayın en düşük seviyesine indiğini söyledi.

Enflasyondaki düşüşün arzu edilen hızda gerçekleşmediğini belirten Şimşek, savaşın fiyatlar üzerindeki etkisine dikkat çekti.

Merkez Bankasının teknik çalışmasına atıfta bulunan Şimşek, savaşın etkileri dışarıda bırakıldığında yüzde 29,7 seviyesindeki enflasyonun yaklaşık yüzde 23 olabileceğinin hesaplandığını aktardı.

Şubat-eylül döneminde Türkiye’nin, küresel gelişmelere rağmen enflasyonun gerilediği az sayıdaki ülkeden biri olduğunu savundu.

“2027’de Dezenflasyon Devam Edecek”

Enflasyonla mücadelenin yalnızca para politikasına dayanmadığını belirten Şimşek, üretim kapasitesinin artırılması ve yapısal dönüşümün de programın önemli parçaları olduğunu söyledi.

Enerji fiyatlarına ilişkin değerlendirmesinde, ham petrolün varil fiyatı 104 dolar seviyesinde olsa bile mazotun petrol 180 dolarmış gibi fiyatlandığını ifade etti.

Bu durumun bölgedeki rafineri kapasitesinin savaş nedeniyle zarar görmesinden ve tedarik zincirlerindeki aksamalardan kaynaklandığını belirtti.

Avrupa’ya Hindistan ve diğer ülkelerden Afrika çevresinden dolaşan gemilerle dizel taşındığını aktaran Şimşek, bazı ülkelerde mazota erişimde sorunlar yaşandığını söyledi.

Eğitim ücretlerindeki yüksek fiyat artışlarının zamanla normalleşmesini beklediğini de ifade eden Şimşek, savaş devam etse bile 2027 yılında dezenflasyon sürecinin süreceğini belirtti.

Savaşın sona ermesi durumunda enflasyonda öngörülenden daha güçlü bir iyileşme yaşanabileceğini söyledi.

Kamuda 484 Milyar Liralık Tasarruf Açıklaması

Türkiye ekonomisindeki kırılganlıkların azaldığını belirten Şimşek, dış borcun millî gelire oranının uzun yıllar ortalaması olan yüzde 45 seviyesinden yüzde 32’nin altına gerilediğini açıkladı.

Kamuda tasarruf tedbirleriyle 484 milyar liralık kaynak tasarrufu sağlandığını belirten Şimşek, bu tutarın altı bakanlığın bütçesinden daha büyük olduğunu söyledi.

Vergi sistemine ilişkin değerlendirmesinde, dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payının 2023 yılında yüzde 65,5 olduğunu hatırlattı.

Bu oranın yıl sonunda uzun bir aradan sonra ilk kez yüzde 60’ın altına düşmesinin beklendiğini belirterek, vergi adaleti açısından ilerleme sağlandığını savundu.

Ticari Krediler Yüzde 41 Arttı

Reel sektörün finansmana erişiminin ekonomi yönetiminin öncelikleri arasında yer aldığını ifade eden Şimşek, son bir yılda Türk lirası ticari kredilerinin yüzde 41 arttığını açıkladı.

Aynı dönemde ihtiyaç kredilerinin yüzde 36, konut kredilerinin ise yüzde 35 yükseldiğini belirtti.

Kredi büyümesinin enflasyonun ve reel ekonomik büyümenin üzerinde gerçekleştiğini söyleyen Şimşek, kaynakların istihdam, ihracat, yatırım ve üretim gibi alanlara yönlendirilmesine önem verdiklerini ifade etti.

Orta yüksek ve yüksek teknoloji yatırımlarına sübvansiyonlu finansman sağlandığını belirtti.

Reeskont Kredilerinin Hacmi 1,4 Trilyon Liraya Ulaştı

İhracatçılara kullandırılan reeskont kredilerinde faiz oranının yaklaşık yüzde 24 olduğunu belirten Şimşek, enflasyon geriledikçe bu oranın da düşeceğini söyledi.

Faizlerin çok hızlı indirilmemesinin nedenini açıklayan Şimşek, geçmişte düşük maliyetli finansman kaynaklarının ihracat yerine finansal yatırımlarda ve spekülatif işlemlerde kullanıldığının tespit edildiğini ifade etti.

2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin incelemelerde bu tür uygulamalara rastlandığını belirtti.

Şimşek, yüzde 24 faiz oranıyla kullandırılan reeskont kredilerinin toplam hacminin 1,4 trilyon liraya ulaştığını açıkladı.

Konkordato Taleplerinde Düşüş Başladı

Şimşek, son aylarda konkordato başvurularında gerileme görülmeye başlandığını söyledi.

Gerçeği yansıtmayan raporlar hazırlayan bazı aracılar hakkında inceleme yapıldığını ve savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu açıkladı.

Konkordato talebinde bulunan şirketlerin toplam ekonomik faaliyetler içindeki payının sınırlı olduğunu belirten Şimşek, bu firmaların toplam cirodaki payının yüzde 1,4, ihracattaki payının yüzde 1,3, istihdamdaki payının yüzde 1,1 ve kredilerdeki payının yüzde 1 olduğunu söyledi.

Söz konusu sorunların önemli olduğunu ancak makroekonomik açıdan yönetilebilir büyüklükte bulunduğunu savundu.

Eylül itibarıyla takipteki ticari kredilerin oranının yüzde 2,4, karşılıksız çeklerin keşide edilen çeklere oranının ise yüzde 3,4 olduğunu belirtti.

Enerji, Tarım ve Yapay Zeka Yatırımları Öncelikli

Türkiye’nin enerji alanında dışa bağımlılığını azaltmaya ve yeşil dönüşümü hızlandırmaya yönelik yatırımlarını sürdürdüğünü belirten Şimşek, dijital dönüşümün de öncelikli alanlardan biri olduğunu söyledi.

Türkiye’nin yapay zeka alanındaki teknolojik gelişmeleri kaçırmaması gerektiğini ifade etti.

Organize sanayi bölgelerinin, limanların ve üretim merkezlerinin demir yolu ağlarıyla birbirine bağlanmasına yönelik yatırımların sürdüğünü aktardı.

Enerji, su ve doğal kaynaklarda arz güvenliğinin millî güvenliğin bir parçası olduğunu belirten Şimşek, gıda güvenliği, iklim değişikliğine dayanıklı tarım, örtü altı üretim, dikey tarım ve organize tarım bölgelerine yönelik bütçe kalemlerinde yüzde 100’ün üzerinde artış yapıldığını açıkladı.

Türkiye’nin eğitim ve fiziki altyapı yatırımlarında önemli ilerleme kaydettiğini savunan Şimşek, PISA sonuçlarında bazı gelişmiş ülkelerin geride bırakıldığını belirtti.

Savunma Sanayisinde İhracat Hedefi İlk 10

Küresel savunma harcamalarının 25 yıl önce yaklaşık 1 trilyon dolar seviyesinde olduğunu hatırlatan Şimşek, bu tutarın geçen yıl 3 trilyon dolara yaklaştığını söyledi.

Önümüzdeki 10 yılda küresel savunma harcamalarının 6,6 ila 7 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini belirtti.

Türkiye’nin bu pazardaki payını artırmayı hedeflediğini ifade eden Şimşek, savunma sanayisindeki büyük şirketlere yaklaşık 3 bin 800 ila 4 bin KOBİ’nin tedarik sağladığını açıkladı.

Türkiye’nin geçen yıl savunma ihracatında dünyada 11’inci sırada yer aldığını, bu yıl ise ilk 10’a girebileceğini söyledi.

Savunma sanayisinin geçen yıl 18 milyar dolarlık yeni sipariş aldığını bildirdi.

Bankalara Reel Sektör Çağrısı

Konuşmasının sonunda bankacılık sektörüne seslenen Mehmet Şimşek, finansman kaynaklarının KOBİ’lere ve üretim yapan işletmelere yönlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Ekonomik koşulların zorluklar içerebileceğini ancak üretim kapasitesinin korunmasının büyük önem taşıdığını belirtti.

Ekonomi programının temel önceliklerinin yatırım, istihdam, üretim ve ihracat olduğunu ifade eden Şimşek, sürdürülebilir yüksek büyüme ve daha adil gelir dağılımının hedeflendiğini söyledi.

Şimşek, enflasyonun kalıcı biçimde tek haneye düşürülmesinin reel sektörün makul maliyetlerle finansmana erişebilmesi açısından gerekli olduğunu belirterek, ekonomi programının bu hedefler doğrultusunda sürdürüleceğini ifade etti.

İlginizi Çekebilir

PERA MÜZESİ 24 KASIM ÖĞRETMENLER GÜNÜ’NÜ SANATLA KUTLUYOR

EFENEWS – Pera Müzesi, öğretmenlerin emeklerini ve eğitimdeki dönüştürücü rollerini sanatla kutluyor. Müze, 24 Kasım …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir