EFENEWS – Gençler artık kendilerine sunulan geleceği kabul etmiyor. İşçiler güvencesizliği, emekliler yoksulluğu, kadınlar eşitsizliği, toplumun geniş kesimleri ise adaletsizliği kader olarak yaşamak istemiyor. Sorun yalnızca mevcut düzenin işlememesi değil; insanlığın ihtiyaçlarına cevap verecek yeni bir düzenin henüz kurulamamış olmasıdır.
Dünya değişiyor. Teknoloji gelişiyor, yapay zekâ üretim biçimlerini dönüştürüyor, dijitalleşme hayatın her alanına giriyor. İnsanlık bilim ve teknoloji alanında daha önce hayal bile edemediği imkânlara ulaşıyor.
Ancak bütün bu gelişmelerin ortasında önemli soru şudur: İnsanlığın üretme kapasitesi artarken insanların yaşam koşulları neden iyileşmiyor?
Bir tarafta milyarlarca dolarlık yatırımlar, teknoloji şirketleri, yapay zekâ merkezleri ve büyük sermaye grupları; diğer tarafta işsizlik, yoksulluk, barınma sorunu, güvencesiz çalışma ve gelecek kaygısı yaşayan milyonlarca insan var.
Bugün gençlerin önemli bir bölümü üniversiteyi bitiriyor ama iş bulamıyor. Çalışanlar emeklerinin karşılığını alamıyor. Emekliler yıllarca çalıştıktan sonra insanca yaşayabilecekleri bir gelire ulaşamıyor. Bir ev sahibi olmak, bağımsız bir yaşam kurmak ve gelecek planı yapmak giderek zorlaşıyor.
Bütün bunlar bize tek bir soruyu sorduruyor:
İnsanlık bu kadar gelişmişken neden insanın hayatı kolaylaşmıyor?
Gençlik, Geleceği İçin Meydanlarda
Bugünün gençleri yalnızca iş istemiyor; nasıl bir yaşam süreceklerine kendileri karar vermek istiyor.
Bir meslek edinmek, emeğinin karşılığını almak, özgürce düşünmek, seyahat etmek, kültür ve sanatla buluşmak, barınma sorununu yaşamadan kendi hayatını kurmak istiyor.
Gençlere sürekli sabırlı olmaları, daha çok çalışmaları ve gelecekte güzel günlerin geleceği söyleniyor. Ancak geleceği sürekli ertelenen bir kuşağın bugünkü yaşamı ne olacak?
Gençlerin sorunu yalnızca ekonomik değil. Aynı zamanda demokratik, sosyal ve kültürel bir sorundur. Kendilerini karar mekanizmalarının dışında hisseden, düşüncelerini özgürce ifade edemeyen, liyakat yerine ilişkilerin belirleyici olduğunu düşünen bir kuşaktan geleceğe güven duymasını bekleyemeyiz.
Bu nedenle gençlerin taleplerini yalnızca işsizlik ve ücret başlıklarına sıkıştırmamak gerekiyor.
Gençler söz sahibi olmak, yönetim süreçlerine katılmak, kendi gelecekleri hakkında karar verebilmek istiyor. Onların beklentisi geçmişin siyasi tartışmalarını tekrar etmek değil, kendi yaşamlarına dokunan yeni çözümler üretmek.
Yeni Bir Dünya Eski Ekonomik Anlayışla Kurulamaz
Teknoloji ve yapay zekâ, üretim ilişkilerini köklü biçimde değiştirme potansiyeline sahip. Makineler daha fazla üretirken insan emeğinin niteliği de farklılaşıyor.
Peki, otomasyon sayesinde daha az insan emeğiyle daha fazla üretim yapılabiliyorsa bu gelişmenin kazancı neden yalnızca büyük sermaye gruplarına ait olsun?
Teknoloji işçiyi işsiz bırakmak için değil, insanın çalışma yükünü azaltmak için kullanılamaz mı?
Üretimden doğan zenginlik daha adil paylaşılarak çalışma saatleri azaltılamaz mı? İnsanlar yaşamlarını yalnızca geçinmek için çalışarak tüketmek zorunda kalmadan kendilerine, ailelerine ve topluma zaman ayıramaz mı?
Yeni dünya düzeninin ekonomik anlayışının temel soruları bunlar olmalıdır.
Bizim tartışmamız gereken yalnızca daha fazla üretmek değil, üretilen değerin nasıl paylaşılacağıdır.
Üretim toplumsal ihtiyaçlara göre planlanmalı; eğitim, sağlık, barınma ve ulaşım temel haklar olarak güvence altına alınmalıdır. Kamusal kaynaklar toplumun ortak yararına kullanılmalı, bilimsel ve teknolojik gelişmeler insanlığın ortak refahına hizmet etmelidir.
Çünkü teknoloji gelişirken yoksulluğun büyümesi bir zorunluluk değildir. Bu, ekonomik ve toplumsal tercihler sonucudur.
Nasıl Bir Dünya İstiyoruz?
Değişimden söz ediyorsak yalnızca neye karşı olduğumuzu değil, neyi kurmak istediğimizi de açıklamalıyız.
Yeni bir toplumsal düzenin temelinde şu ilkeler bulunmalıdır:
- Güvenceli çalışma ve emeğin değeri: Taşeron sistemine son veren, kadrolu ve güvenceli istihdamı esas alan, sendikal örgütlenme özgürlüğünü koruyan bir çalışma hayatı kurulmalıdır. İşçinin ürettiği değerden adil pay alması güvence altına alınmalıdır.
- Gençler için gerçek bir gelecek: Eğitim, ailelerin ekonomik gücüne bağlı bir ayrıcalık olmaktan çıkarılmalıdır. Her genç nitelikli eğitime, barınmaya, kültür ve sanat olanaklarına ve liyakate dayalı istihdam fırsatlarına erişebilmelidir.
- Adil gelir dağılımı: Bir avuç insanın servetini büyütürken milyonlarca insanın yoksullaştığı ekonomik anlayış yerine, emeği ve toplumsal refahı esas alan bir ekonomi geliştirilmelidir.
- Demokratik ve katılımcı yönetim: Halk yalnızca seçim dönemlerinde hatırlanmamalıdır. İşçiler, gençler, kadınlar, emekliler, köylüler ve toplumun bütün kesimleri karar alma süreçlerinde söz sahibi olmalıdır. Demokrasi tüm alanlarda güçlendirilmeli, bağımsız yargı ve temel özgürlükler güvence altına alınmalıdır.
- Eşit yurttaşlık ve toplumsal barış: Dil, kimlik, inanç, mezhep ve düşünce farklılıkları ayrışmanın değil, ortak yaşamın zenginliği olarak kabul edilmelidir. Hiç kimse kimliğinden veya inancından dolayı dışlanmamalıdır.
- Doğayla barışık üretim: İklim krizi karşısında doğayı tüketen değil koruyan, enerji kaynaklarını kamusal yararı gözeterek kullanan, gelecek kuşakların yaşam hakkını savunan bir üretim anlayışı benimsenmelidir.
- Bilim ve teknoloji tüm toplumun yararına olmalıdır: Yapay zekâ ve otomasyonun sağladığı imkânlar birkaç şirketin tekelinde kalmamalı; insanlığın ortak yararı için kullanılmalıdır. Teknolojik gelişme daha fazla işsizlik ve eşitsizlik değil, daha fazla özgür zaman ve refah üretmelidir.
Bunlar ulaşılması imkânsız hayaller değil; siyasal irade, demokratik katılım ve toplumsal mücadeleyle elde edilebilecek somut hedeflerdir.
Değişimin Öznesi Kim Olacak?
Yeni bir dünya yalnızca gençlerin omuzlarına yüklenemez. Çünkü geleceksizlik sorunu toplumun bütün kesimlerini etkiliyor.
İşçiler, emekliler, kadınlar, köylüler, küçük esnaflar, işsizler, üniversite öğrencileri ve farklı toplumsal kesimler ortak sorunlar etrafında buluşabilmelidir.
Burada ihtiyaç duyulan şey, yalnızca aynı siyasi düşünceye sahip insanların bir araya gelmesi değildir. Farklı düşüncelerin, kimliklerin ve yaşam biçimlerinin eşit biçimde temsil edildiği geniş bir demokratik toplumsal zemindir.
Farklı siyasal görüşler, demokratlar, emek hareketleri, sendikalar, meslek örgütleri, gençlik hareketleri ve toplumun farklı kesimleri kendi sözünü söyleyebilmeli; ortak sorunlara ortak çözümler üretebilmelidir.
Çünkü toplumsal değişim, toplumun bir kesiminin diğerine kendi düşüncesini dayatmasıyla değil, ortak yaşamın demokratik kurallarını birlikte oluşturmasıyla mümkün olabilir.
Yeni Bir Çağın İhtiyacı, Yeni Bir Toplumsal Sözleşmedir
Bugün dünyanın birçok yerinde yükselen değişim taleplerini yalnızca mevcut iktidarlara yönelik bir itiraz olarak değerlendirmek eksik kalır.
Asıl mesele, insanlığın sahip olduğu üretim ve teknoloji imkânlarının nasıl bir toplumsal yaşam yaratacağıdır.
Geçmişin ekonomik ve siyasi kalıplarıyla geleceğin sorunlarını çözemeyiz. Gençlere yalnızca sabretmelerini söyleyerek umut veremeyiz. İşçilere güvencesizliği, emeklilere yoksulluğu, kadınlara eşitsizliği, toplumun farklı kesimlerine ayrımcılığı kader olarak kabul ettiremeyiz.
Artık yeni bir toplumsal sözleşmeye, yeni bir ekonomik anlayışa ve demokratik bir gelecek tasavvuruna ihtiyacımız var.
Biz nasıl bir dünya istiyoruz?
İnsanın insana üstünlük kurmadığı, emeğin sömürülmediği, gençlerin gelecek kaygısı taşımadığı, kadınların eşit yaşadığı, çocukların yoksullukla büyümediği, yaşlıların yalnızlığa ve yoksulluğa terk edilmediği bir dünya…
Üretimin insan için yapıldığı, teknolojinin insanı özgürleştirdiği, doğanın korunduğu, adaletin ve eşitliğin yaşamın temel ilkeleri olduğu bir dünya…
Bunun için değişim yalnızca iktidarların değişmesi anlamına gelmemeli; yaşamın, üretimin, paylaşımın ve yönetimin yeniden düşünülmesi anlamına gelmelidir.
Çünkü gençler artık kendilerine anlatılan eski hikâyenin devamını değil, kendi geleceklerini yazabilecekleri yeni bir dünya istiyor.
Yeni çağın sorusu şudur: Mevcut düzen nasıl sürdürülebilir, insanlık için daha adil bir gelecek nasıl kurulabilir?
Değişimin gerçek anlamı da tam olarak burada başlıyor.
Cemal BİLGİN
EfeNews Görünür Haberlerin Adresi