EFENEWS – Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Mersin’in Gülnar ilçesinde yapımı devam eden Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde ilk reaktörün devreye alınmasına yönelik testlerin sürdüğünü açıkladı. Bayraktar, ilk üniteden 2026 yılı sona ermeden elektrik üretilmesinin hedeflendiğini belirtti.

İlk Reaktörde Test Süreci Devam Ediyor

Akkuyu NGS’nin birinci ünitesindeki çalışmaların kritik bir aşamaya ulaştığını belirten Bayraktar, testlerin aşamalı olarak tamamlandığını söyledi. Hedefin, ilk reaktörü 2026 sonuna kadar devreye alarak elektrik üretimine başlamak olduğunu ifade etti.

İlk ünitedeki inşaat çalışmalarının haziran ayında tamamlandığı açıklanmıştı. Reaktöre gerçek nükleer yakıt yüklenmeden önce ise 163 temsili yakıt demeti kullanılarak prova gerçekleştirildi.

Dört Reaktörle 4 Bin 800 Megavat Güç

Akkuyu NGS, her biri yaklaşık 1200 megavat kapasiteye sahip dört VVER-1200 tipi reaktörden oluşuyor. Tüm ünitelerin faaliyete geçmesiyle santralin toplam kurulu gücünün 4 bin 800 megavata ulaşması bekleniyor.

Santralin yılda yaklaşık 35 milyar kilovatsaat elektrik üretmesi öngörülürken, bu miktarın Türkiye’nin yıllık elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 10’unu karşılayabileceği belirtiliyor. İlk ünitenin ise tek başına ülkenin elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 2 ila 2,5’ini karşılaması bekleniyor.

Santralin planlanan işletme ömrü 60 yıl olarak belirlenirken, gerekli teknik koşulların sağlanması durumunda bu sürenin 20 yıl daha uzatılabileceği ifade ediliyor.

Santralin Sahibi ve İşletmecisi Rosatom Olacak

Akkuyu projesi, nükleer enerji sektöründe uygulanan “yap-sahip ol-işlet” modelinin dünyadaki ilk örneklerinden biri olarak gösteriliyor.

Türkiye ile Rusya arasında 2010 yılında imzalanan hükümetler arası anlaşma kapsamında projeyi Rusya’nın devlet nükleer enerji şirketi Rosatom yürütüyor. Model kapsamında Rus tarafı santralin inşasını gerçekleştirirken aynı zamanda tesisin sahibi ve işletmecisi olacak.

Enerji Bakanlığı da projeyi daha önce yüzde 100 Rus sermayeli olarak tanımlamıştı.

Anlaşmaya göre Türkiye, ilk iki reaktörde üretilecek elektriğin yüzde 70’ini, üçüncü ve dördüncü reaktörlerde ise yüzde 30’unu 15 yıl boyunca satın almayı taahhüt ediyor. Ortalama alım fiyatı kilovatsaat başına 12,35 ABD senti olarak belirlendi.

Alım garantisinin santralin toplam üretiminin ortalama yüzde 50’sine karşılık geldiği belirtiliyor. Garanti süresinin tamamlanmasının ardından ise proje şirketinin yaklaşık 45 yıl boyunca yıllık net kârının yüzde 20’sini Türkiye tarafına aktarması öngörülüyor.

İlk Takvim 2023 Olarak Açıklanmıştı

Akkuyu’nun ilk reaktörünün elektrik üretimine başlaması için açıklanan takvim daha önce birkaç kez değişti.

İlk planlamada birinci ünitenin Cumhuriyet’in 100. yılı olan 2023’te faaliyete geçmesi, diğer üç ünitenin ise birer yıl arayla 2026’ya kadar devreye alınması hedefleniyordu.

Mevcut takvimde ise 2026 sonuna kadar elektrik üretimine başlanması hedefi ilk ünite için geçerli durumda.

Bayraktar, pandemi süreci ile emtia ve inşaat maliyetlerindeki yükselişin proje maliyetini de etkilediğini belirtti. Akkuyu’nun başlangıçta yaklaşık 20 milyar dolar olarak hesaplanan maliyetinin arttığını ifade etti.

Sinop ve Trakya İçin de Görüşmeler Sürüyor

Türkiye’nin nükleer enerji yatırımlarının Akkuyu ile sınırlı kalmaması planlanıyor. Bayraktar, Rusya’nın Akkuyu projesinde kazandığı tecrübe ve yetişen insan kaynağını Sinop’ta planlanan ikinci nükleer santral projesine taşımak istediğini, Trakya’da kurulması planlanan santralle de ilgilendiğini açıkladı.

Türkiye, Sinop ve Trakya’daki projeler için Rusya’nın yanı sıra Çin, Güney Kore ve Kanada ile de görüşmeler yürütüyor.

Akkuyu’ya ek olarak sekiz büyük ölçekli reaktörün daha kurulması hedefleniyor. Planların hayata geçirilmesi halinde Akkuyu’daki dört üniteyle birlikte Türkiye’nin toplam büyük ölçekli nükleer reaktör sayısı 12’ye ulaşacak.