EFENEWS – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu kapsamında bulunduğu New York’ta gazetecilerle bir araya gelerek gündemdeki başlıklara ilişkin açıklamalarda bulundu. Erdoğan, BM reformundan Hürmüz Boğazı’ndaki gerilime, F-35 ve Eurofighter süreçlerinden “Terörsüz Türkiye” adımlarına, Irak ve Yunanistan ilişkilerinden sermaye piyasalarındaki fon soruşturmasına kadar birçok konuda değerlendirme yaptı.
Erdoğan, bu yıl “Güveni Yeniden İnşa Etmek, Dönüşümü Yönetmek” temasıyla gerçekleştirilen BM Genel Kurulu’nda Türkiye’nin çok taraflılığa desteğini ve küresel sistemde reform ihtiyacını dile getirdiğini söyledi.
New York’taki temasları kapsamında BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in yanı sıra Birleşik Krallık, Ukrayna, Irak ve Vietnam’ın da aralarında bulunduğu 15 ülkenin devlet ve hükümet başkanıyla ikili görüşmeler yaptığını belirten Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’ın davetiyle Amerika ile Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerini bir araya getiren toplantıya da katıldığını ifade etti.
Erdoğan ayrıca ABD iş çevreleri, düşünce kuruluşları ve Türk-Amerikan Müslüman toplumunun temsilcileriyle bir araya geldiğini söyledi.
BM’de veto mekanizmasının kaldırılması çağrısı
BM’nin mevcut yapısına yönelik eleştirilerini yineleyen Erdoğan, 190’dan fazla ülkenin iradesinin beş ülkenin veto yetkisiyle sınırlandırıldığı bir sistemin adil olmadığını söyledi.
Meselenin yalnızca Türkiye’nin daha fazla söz sahibi olması olmadığını belirten Erdoğan, Afrika, Asya, Latin Amerika, İslam dünyası, Avrupa ve diğer bölgelerin küresel sistem içerisinde kendi tecrübeleri ve iradeleriyle hakkaniyetli biçimde temsil edilmesi gerektiğini ifade etti.
Erdoğan, veto mekanizmasının kaldırılmasını ve yalnızca beş üyeyi koruyan mevcut BM modelinden tüm üyeleri kapsayan bir sisteme geçilmesini istedi.
Genel Kurulun daha güçlü ve etkin hale getirilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, yeni yapıda seçilmiş üyelerin belirli sürelerle görev yaptığı ve yeniden görev almak isteyen ülkelerin uluslararası toplumun güvenini yeniden kazanmak zorunda olduğu bir sistem önerdi.
“Meselemiz hiçbir ülkeye karşı olmak değil”
BM Genel Kurulu kürsüsündeki 16’ncı konuşmasını değerlendiren Erdoğan, ilk konuşmasından bu yana aynı çizgide olduklarını söyledi.
Suriye, Irak, Rusya-Ukrayna savaşı, Afrika, Myanmar ve Gazze’de yaşanan gelişmelerin geçmişte dile getirdiği uluslararası sistem eleştirilerini doğruladığını savunan Erdoğan, BM reformunun daha önce yapılmış olması halinde bazı çatışma ve savaşların önlenebileceğini söyledi.
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın iki yıldır BM’de bulunamamasını da uluslararası sistemdeki adaletsizliğin bir göstergesi olarak değerlendiren Erdoğan, Türkiye’nin herhangi bir ülkeye değil adaletsizliğe karşı olduğunu ifade etti.
Hürmüz Boğazı için diplomasi çağrısı
Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin ciddi biçimde azalmasına ilişkin konuşan Erdoğan, yaşananların artık yalnızca ABD ile İran arasında bir mesele olmaktan çıktığını belirtti.
Türkiye’nin Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine kapatılmasına karşı olduğunu söyleyen Erdoğan, seyrüsefer serbestisinin korunmasının zorunlu olduğunu ifade etti.
Boğazdaki her gerilimin Avrupa ve Asya’nın yanı sıra enerji piyasalarını, taşımacılığı ve milyonlarca insanın günlük hayatını etkilediğini belirten Erdoğan, sorunların diyalog ve müzakere yoluyla çözülmesi gerektiğini söyledi.
Erdoğan, taraflara yeni cepheler açmak yerine yeni diplomasi kanallarının oluşturulması çağrısında bulundu.
Karadeniz’de tahıl koridoru için yeni girişim
Rusya-Ukrayna savaşının Karadeniz’deki etkilerine değinen Erdoğan, bölgenin savaşın bir cephesine dönüşmemesi gerektiğini söyledi.
Ticari gemilere yönelik saldırıların kim tarafından gerçekleştirilirse gerçekleştirilsin kabul edilemez olduğunu belirten Erdoğan, seyrüsefer emniyetinin sağlanmasının hem gıda güvenliği hem de savaşın yayılmasının önlenmesi açısından önemli olduğunu vurguladı.
Türkiye’nin yeniden tahıl koridoru oluşturulması için çalışmalarını artırdığını belirten Erdoğan, konuyu Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile görüştüğünü ve olumlu cevap aldığını söyledi.
Mekke Savunma İttifakı mesajı
Mekke Savunma Anlaşması’nı “doğru yolda atılmış güçlü bir adım” olarak nitelendiren Erdoğan, böylesine önemli bir girişimin çeşitli sınamalarla karşılaşmasının şaşırtıcı olmadığını söyledi.
Kurumsallaşma sürecinin tamamlanmasıyla daha güçlü bir yapıya ulaşılacağına inandığını belirten Erdoğan, bölgenin sorunlarına bölge içerisinden çözümler üretme zemininin oluşturulduğunu ifade etti.
Gazze’de kalıcı barış vurgusu
Gazze’de kalıcı ateşkes sağlanmadan ve Filistinlilerin kendi topraklarında onurlu bir geleceğe kavuşması güvence altına alınmadan Orta Doğu’ya kalıcı barışın gelmeyeceğini söyleyen Erdoğan, barış planı kapsamında ortaya çıkan iradeyi önemli bulduğunu belirtti.
Hamas dahil neredeyse tüm tarafların olumlu adımlar attığını ve çözüm iradesi ortaya koyduğunu savunan Erdoğan, İsrail’in saldırılarını sürdürerek barışı baltaladığını söyledi.
Başta ABD olmak üzere uluslararası toplumun İsrail’in plana uymasını sağlaması gerektiğini ifade eden Erdoğan, yalnızca savaşın durmasının yeterli olmadığını, yeniden başlamasını engelleyecek mekanizmaların kurulması, Gazze’nin yeniden imarının hızlandırılması ve Filistinlilerin siyasi geleceğinin güvence altına alınması gerektiğini belirtti.
F-35 için ABD’den somut adım bekleniyor
F-35 sürecine ilişkin konuşan Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile konuyu NATO’da görüştüklerini söyledi.
Trump’ın Türkiye’nin F-35 programına dönüşü konusunda olumlu bir irade ortaya koyduğunu belirten Erdoğan, bu iradenin artık somut adımlara dönüşmesini beklediklerini ifade etti.
İki ülke arasındaki iş birliğinin önceki ABD yönetimi dönemine kıyasla ilerlediğini söyleyen Erdoğan, bununla birlikte Türkiye açısından yerli savunma sanayisinin öncelikli olduğunu vurguladı.
KAAN başta olmak üzere Türkiye’nin kendi savaş uçaklarını, hava savunma sistemlerini ve diğer savunma sanayisi kabiliyetlerini üretmeye devam edeceğini belirten Erdoğan, İngiltere ile Eurofighter görüşmelerinin de sürdüğünü söyledi.
“Terörsüz Türkiye” süreci devam ediyor
“Terörsüz Türkiye” sürecinin günübirlik bir mesele olmadığını ifade eden Erdoğan, bunun Türkiye’nin yaklaşık yarım asırlık bir sorundan kurtulması anlamına geldiğini söyledi.
Yasal çerçevenin TBMM tarafından ortaya konulduğunu, ilgili mekanizmaların kurulduğunu ve kurumların sahada gerekli takipleri yaptığını belirten Erdoğan, çerçeve yasanın uygulanabilmesi için örgütün fiilen silah bırakması ve tasfiye sürecinin tamamlanması gerektiğini kaydetti.
Sürecin ilgili birimlerin kontrolünde adım adım ilerlediğini söyleyen Erdoğan, Cumhur İttifakı ve devlet olarak bu konuda kararlı olduklarını belirtti.
Erdoğan, kendilerine yansıyan herhangi bir sorun bulunmadığını ve sürecin ilerlediğini ifade etti.
Irak ile yeni dönem mesajı
Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin ilk ziyaretini Ankara’ya yaptığını hatırlatan Erdoğan, iki ülke ilişkilerinde yeni döneme iyi başladıklarını söyledi.
PKK’nın uzun süredir yerleştiği Sincar bölgesinde Irak hükümetinin otoritesinin hakim olacağını belirten Erdoğan, bölgenin terörden arındırılmasının ardından kontrolün nasıl sağlanacağını Irak makamlarıyla görüştüklerini ifade etti.
Başika’nın devri konusunun da ele alındığını kaydeden Erdoğan, Irak ile artık terör meseleleri yerine Kalkınma Yolu Projesi’ni, ticaret hacminin artırılmasını, istikrarı ve refahı konuşmak istediklerini söyledi.
Yunanistan’a seçim mesajı
Yunanistan’daki seçim sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, komşu ülkenin iç siyasetiyle ilgilenmediklerini ifade etti.
Türkiye açısından önceliğin ülkenin haklarının ve güvenliğinin korunması ile Ege ve Doğu Akdeniz’de huzurun sürdürülmesi olduğunu belirten Erdoğan, Türkiye’nin Yunanistan’ın düşmanı değil komşusu ve NATO müttefiki olduğunu söyledi.
İki ülke ilişkilerinin seçim malzemesi yapılmayacak kadar hassas ve önemli olduğunu vurguladı.
COP31’de iklim finansmanı gündemde olacak
Kasım ayında Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’e ilişkin de konuşan Erdoğan, iklim değişikliğinin yol açtığı sorunların görmezden gelinemeyeceğini söyledi.
Türkiye’nin konferansta iklim değişikliğiyle mücadelede aldığı tedbirleri ve yol haritasını ortaya koyacağını belirten Erdoğan, COP31’in yalnızca bir iklim konferansı olmadığını; gelişmekte olan ülkelerin beklentilerini dile getirebilecekleri ve somut sonuçların görüşülebileceği bir platform olacağını ifade etti.
Finansman sorunu yaşayan ülkelere destek verilmesinin gelişmiş ülkelerin sorumluluğu olduğunu söyleyen Erdoğan, iklim değişikliğiyle mücadelenin artık söz değil icraat gerektirdiğini belirtti.
Fon soruşturması: “Türkiye ekonomisine yönelik risk yok”
Kamuoyunda “fon krizi” olarak anılan ve 455 bin yatırımcıyı ilgilendirdiği belirtilen soruşturmaya ilişkin açıklama yapan Erdoğan, sorunun sermaye piyasalarının sınırlı bir alanında ve belli sayıdaki fonda ortaya çıktığını söyledi.
Erdoğan, söz konusu tablonun Türkiye’nin finansal sistemi veya ekonomisi açısından genel bir risk oluşturmadığını vurguladı.
Meselenin piyasanın tamamına ilişkin bir sorun gibi gösterilmesinin Türk Borsası’na haksızlık olacağını belirten Erdoğan, sermaye piyasası ilkeleri ve hukuk çerçevesinde gereken tüm adımların atıldığını söyledi.
Yargının kapsamlı bir soruşturma başlattığını, gözaltı ve tutuklamaların gerçekleştiğini hatırlatan Erdoğan, “Sorumluluğu olan kim varsa hukuk önünde hesap sorulacaktır” dedi.
Sürecin hem şeffaf hem de sermaye piyasalarının hassas yapısına uygun biçimde yürütülmesi gerektiğini ifade eden Erdoğan, benzer sorunların tekrar yaşanmaması için hukuki ve idari düzenlemeler dahil ihtiyaç duyulan tüm tedbirlerin hayata geçirileceğini belirtti.
Erdoğan, “Ne uğruna olursa olsun kimsenin selden kütük kapma yarışına girmeye, insanımızı tedirgin etmeye hakkı yoktur” ifadelerini kullandı.
EfeNews Görünür Haberlerin Adresi