EFENEWS – Tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edildi. Teklif, fonlardan hukuka aykırı biçimde çıkarılan varlıkların geri kazanılmasını, oluşan zararların sorumlulardan tahsil edilmesini ve elde edilen kaynakların yatırımcılara aktarılmasını öngörüyor. Düzenlemeyle Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) belirli malvarlıkları üzerinde kayyumluk ve tahsilat yetkileri verilmesi de amaçlanıyor.
Fonlardan Çıkarılan Varlıkların Geri Alınması Hedefleniyor
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edilen kanun teklifi, tasfiye sürecindeki bazı yatırım fonlarının malvarlıklarının korunması ve yatırımcıların zararlarının karşılanmasına yönelik yeni hükümler içeriyor.
Düzenlemeyle fonlardan mevzuata aykırı şekilde çıkarıldığı belirlenen para, sermaye piyasası araçları ve diğer malvarlığı değerlerinin geri kazanılması amaçlanıyor.
Teklif ayrıca bu işlemlerden sorumlu kişilerin belirlenmesini, zararların tahsil edilmesini ve elde edilen kaynakların ilgili fonların yatırımcılarına ulaştırılmasını öngörüyor.
Fonlarla bağlantılı fiillere ilişkin ceza soruşturmalarında, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) ilgili hükümleri doğrultusunda malvarlığı değerlerine el koyma kararı verilebilmesi de düzenlemede yer alıyor.
Hukuka Aykırı Varlık Aktarımlarının Kapsamı Belirleniyor
Teklifin “Fon malvarlığından mevzuata aykırı çıkarılan değerler ve şahsi sorumluluk” başlıklı hükmüyle, hangi işlemlerin hukuka aykırı varlık aktarımı sayılacağı açıklığa kavuşturuluyor.
Buna göre yalnızca doğrudan mevzuata aykırı işlemler değil, şeklen mevzuata uygun görünmesine rağmen fonun yararına hizmet eden gerçek bir ekonomik amacı bulunmayan işlemler de bu kapsamda değerlendirilecek.
Karşılıksız veya muvazaalı kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım, satım, repo ve ters repo işlemleri ile benzer yöntemlerle gerçekleştirilen varlık aktarımları inceleme kapsamında olacak.
İlişkili taraflara, hâkim ortaklara, yöneticilere, bu kişilerin doğrudan veya dolaylı kontrolündeki kişi ve kuruluşlara ya da üçüncü kişilere aktarılan değerler de düzenlemeye dahil edilecek.
Bu kapsamda para, sermaye piyasası araçları, mallar, haklar ve alacakların yanı sıra söz konusu varlıkların yerine geçen veya bunların değerlendirilmesi sonucunda elde edilen yeni değerler de dikkate alınacak.
Bu tür işlemler nedeniyle fonun zarara veya kayba uğratıldığı kabul edilecek.
İlk Sorumluluk Portföy Yönetim Şirketlerinde Olacak
Teklife göre fon malvarlığından hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerlerin yol açtığı zarar ve kayıplardan öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak.
Zararın bu şirketlerden tamamen ya da kısmen tahsil edilememesi veya tahsilatın mümkün olmadığının açıkça anlaşılması halinde diğer sorumlulara başvurulabilecek.
Bu aşamada Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından sorumluluğu belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile bunlarla birlikte hareket ettiği tespit edilenler şahsen sorumlu olacak.
Düzenleme, ilgili kişilerin görevlerinden ayrılmış olmalarının geçmişte aldıkları kararlar ve gerçekleştirdikleri işlemlerden doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacağını da hükme bağlıyor.
Zarar Tutarlarını SPK Belirleyecek
El konulan veya müsadere edilen malvarlıklarına ilişkin özel hükümlerin dışında kalan durumlarda, fon zararlarının tespiti ve tahsili için ayrı bir süreç işletilecek.
SPK, tasfiye işlemlerini ve denetim sonuçlarını değerlendirerek her bir yatırım fonunun zarar veya kayıp tutarını belirleyecek.
Kurul ayrıca zarardan sorumlu gerçek ve tüzel kişileri ve bu kişilerin sorumluluk miktarlarını tespit edecek.
Belirlenen bilgiler daha sonra TMSF’ye bildirilecek.
TMSF Sorumluların Malvarlığından Tahsilat Yapabilecek
SPK’nin bildiriminin ardından TMSF, fon zararlarının karşılanması amacıyla sorumlu kişilerin malvarlıklarına yönelik tahsil ve takip işlemlerini başlatabilecek.
Bu işlemler, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında yürütülecek.
TMSF, tahsilat sürecinde söz konusu kanun ile Bankacılık Kanunu’nun ilgili hükümlerinden kaynaklanan yetkilerini kullanabilecek.
Düzenleme kapsamında açılacak davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
El Konulan Para ve Sermaye Piyasası Araçları Fonlara İade Edilebilecek
Kanun teklifinde, ceza soruşturması ve kovuşturması kapsamında el konulan veya müsadere edilen malvarlığı değerlerinin geri kazanım sistemine dahil edilmesine yönelik hükümler de bulunuyor.
Buna göre soruşturma kapsamında el konulan varlıkların ilgili yatırım fonuyla hukuki ve ekonomik bağlantısı dikkate alınacak.
Doğrudan fona iadesi hukuken mümkün olan para ve sermaye piyasası araçları, cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme kararıyla ilgili fona ya da geri kazanım hesabına aktarılabilecek.
Ayrıca SPK’nin suç duyurularına dayanak oluşturan raporları, CMK kapsamında suçtan elde edilen değerlere ilişkin düzenlenen raporlar olarak kabul edilecek.
TMSF’ye Kayyumluk Yetkisi Verilebilecek
Teklif, doğrudan yatırım fonuna devredilmesi mümkün olmayan malvarlıklarının değerlendirilmesi için de özel bir mekanizma oluşturuyor.
Sorumlulara ait taşınmazlar ve benzeri varlıklar bakımından TMSF’nin kayyum olarak atanabilmesine imkân tanınıyor.
TMSF, kayyum olarak görevlendirilmesi halinde Bankacılık Kanunu’ndan kaynaklanan yetkilerini kullanarak söz konusu malvarlıklarını dava sonucunu beklemeden satabilecek veya tasfiye edebilecek.
Bu işlemlerle elde edilen kaynakların fon zararlarının karşılanmasında kullanılması amaçlanıyor.
Müsadere Edilen Varlıklar Hazine Yerine Fonlara Aktarılabilecek
Düzenlemede, yargılama sonucunda müsaderesine karar verilen varlıkların nasıl değerlendirileceği de belirleniyor.
Mahkemenin, söz konusu varlıkların suçtan zarar gören yatırım fonunun malvarlığından çıkarıldığını veya fon zararının karşılığı olduğunu tespit etmesi halinde bu değerler Hazine’ye gelir kaydedilmeyecek.
Bunun yerine mahkeme kararıyla ilgili yatırım fonuna aktarılacak.
Fonun tasfiye sürecinin tamamlanmış olması durumunda ise varlıklar geri kazanım hesabına yönlendirilecek.
Her Yatırım Fonu İçin Ayrı Hesap Açılacak
Teklif kapsamında geri kazanılan veya iade edilen varlıkların izlenmesi için TMSF bünyesinde özel hesaplar oluşturulacak.
Her yatırım fonuna ait tutarlar ayrı bir alt hesapta takip edilecek.
Bu hesaplarda bulunan varlıklar, TMSF’nin kendi malvarlığından bağımsız tutulacak.
Geri kazanım hesaplarındaki kaynaklar yalnızca ilgili yatırım fonunun tasfiyesi ve fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılabilecek.
Bu tutarlar başka amaçlarla değerlendirilemeyecek veya teminat olarak gösterilemeyecek.
Ayrıca kamu alacakları dahil olmak üzere haczedilemeyecek; üzerlerine ihtiyati tedbir ya da ihtiyati haciz uygulanamayacak.
Geri Kazanılan Paralar Yatırımcılara Dağıtılacak
Geri kazanım hesaplarında biriken tutarlar, zorunlu giderler düşüldükten sonra TMSF tarafından ilgili tasfiye işlemlerini yürüten kuruluşa aktarılacak.
Yatırım fonunun tasfiyesinin tamamlanmış olması halinde ise kaynaklar, SPK’nin bildirdiği fon pay sahiplerine ödeme yapılması amacıyla Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) gönderilecek.
YTM, yatırımcılara yapılacak ödemeleri fon katılma payı sahipliği oranlarını esas alarak gerçekleştirecek.
Böylece geri kazanılan varlıkların, ilgili fonlardaki yatırımcıların sahiplik oranlarına göre dağıtılması sağlanacak.
Asgari Tutarın Altındaki Ödemeler Biriktirilecek
Teklifte küçük tutarlı ödemelere ilişkin özel bir uygulama da yer alıyor.
Nihai dağıtım dışındaki ödemelerde, yatırımcıya düşen tutarın işlem ve aktarım maliyetleri dikkate alınarak SPK tarafından belirlenecek asgari ödeme tutarının altında kalması halinde ödeme hemen yapılmayacak.
Söz konusu tutar yatırımcı adına hesapta izlenecek.
Daha sonraki dağıtımlarda yatırımcının hak kazandığı yeni tutarlar mevcut bakiyeye eklenecek.
Birikmiş miktarın SPK tarafından belirlenen asgari ödeme seviyesine ulaşmasıyla birlikte yatırımcıya ödeme gerçekleştirilecek.
Birden Fazla Fonla Bağlantılı Varlıkların Dağıtımını SPK Düzenleyecek
Geri kazanılan bir malvarlığı değerinin birden fazla yatırım fonuyla bağlantılı olması halinde dağıtımın nasıl yapılacağı SPK tarafından belirlenecek.
Kurul, bu süreçte fonların türlerini, likidite yeterlilik oranlarını, katılma payı sahipliği yapılarını ve tasfiye oranlarını dikkate alacak.
Yatırımcıların korunması ve ilgili fonların özellikleri de dağıtım esaslarının belirlenmesinde değerlendirilecek.
Böylece birden fazla fonla ilişkili varlıkların hangi yöntemle paylaştırılacağına ilişkin kurallar SPK tarafından oluşturulacak.
SPK ve YTM Dışarıdan Hizmet Alabilecek
Düzenlemenin uygulanması sırasında ihtiyaç duyulması halinde SPK ve YTM’ye dışarıdan hizmet alma imkânı da tanınıyor.
Bu kapsamda avukatlık, muhasebe ve yazılım geliştirme hizmetlerinden yararlanılabilecek.
Söz konusu hizmetlerin hangi koşullarda alınacağı SPK Kurul Karar Organı tarafından belirlenecek.
Uygulama Esaslarını SPK Hazırlayacak
Kanun teklifinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar SPK tarafından hazırlanacak.
TMSF’nin görev alanına giren konularda ise kurumun görüşü alınacak.
Düzenlemede açık hüküm bulunmayan durumlarda Sermaye Piyasası Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Bankacılık Kanunu ve ilgili diğer mevzuatın düzenlemeye aykırı olmayan hükümleri uygulanacak.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edilen teklifin yasalaşması için Genel Kurul sürecinin tamamlanması gerekiyor.
Teklifin yürürlüğe girmesi halinde, tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarının malvarlıklarının geri kazanılması ve yatırımcıların alacaklarının karşılanması için özel bir hukuki mekanizma oluşturulmuş olacak.
EfeNews Görünür Haberlerin Adresi