EFENEWS – Sayıştay, Gelir İdaresi Başkanlığının 2025 yılına ilişkin Denetim Raporu’nu yayımladı. Raporda, mükellef hatasından kaynaklanan vergi iadelerinde tecil faizinin bazı işlemlerde mevzuata aykırı şekilde tahsilat tarihinden başlatıldığı ve bunun “yersiz faiz” ödemelerine yol açtığı tespit edildi.
Gelir İdaresi Başkanlığına bağlı taşra teşkilatındaki vergi dairelerinde gerçekleştirilen incelemelerde, fazla veya yersiz tahsil edilen vergilerin iadesinde faiz başlangıç tarihinin bazı durumlarda mevzuata uygun belirlenmediği ortaya konuldu.
Faiz başlangıç tarihi yanlış uygulandı
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre, fazla veya yersiz tahsilat mükellefin kendi hatasından kaynaklanıyorsa faiz, verginin tahsil edildiği tarihten değil, mükellefin düzeltme başvurusunda bulunduğu tarihten itibaren hesaplanıyor.
Sayıştayın incelemesinde ise bazı vergi dairelerinin mükerrer ödeme veya beyannamelerde yapılan maddi hatalar gibi mükellefin kendi kusurundan kaynaklanan iade taleplerinde tecil faizini “düzeltme başvuru tarihi” yerine “tahsilat tarihi” üzerinden başlattığı belirlendi.
Raporda, tahsilat tarihi ile düzeltme başvurusunun yapıldığı tarih arasındaki dönem için de faiz hesaplanmasının Hazine üzerinde mali yük oluşturduğu belirtildi.
Sayıştay, söz konusu uygulamanın “paranın atıl kaldığı süre için devletin haksız bir finansman maliyeti üstlenmesine yol açtığını” vurguladı.
Mahkeme süreçlerinde de hatalı uygulama tespit edildi
Sayıştay, vergi mahkemelerinde açılan davalarda faiz başlangıç tarihine ilişkin mevzuatın uygulanması konusunda da sorunlar bulunduğunu tespit etti.
Rapora göre bazı mahkemeler, Vergi Usul Kanunu’nun ilgili hükmünü dikkate almadan faizin tahsil tarihinden itibaren işletilmesine karar verdi.
Bu durumlarda idarenin hukuk birimleri ile ilgili servislerin istinaf ve temyiz aşamalarındaki dilekçelerinde yeterli hukuki argüman geliştirmediği belirtildi.
Bazı örneklerde faiz başlangıç tarihine ilişkin açık mevzuat ihlalinin üst mahkemelerde itiraz konusu dahi yapılmadığı ve bunun sonucunda hatalı kararların kesinleştiği kaydedildi.
Kamu zararı oluşturma riskine dikkat çekildi
Sayıştay raporunda, hatalı faiz ödemelerinin “mahkeme kararının uygulanması zorunluluğu” gerekçesiyle yapıldığı yönündeki savunmaya da yer verildi.
Ancak kanun hükmüne açıkça aykırı mahkeme kararlarına karşı istinaf, temyiz ve karar düzeltme yollarının etkili şekilde kullanılmamasının kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ilkesiyle bağdaşmadığı belirtildi.
Raporda, mevzuat hükmünün savunmalarda gündeme getirilmemesi sonucunda kesinleşen kararlar üzerinden yapılan ödemelerin, “yargı kararının uygulanması zorunluluğu” adı altında kamu zararı oluşturma riski taşıdığı vurgulandı.
Gelir İdaresi: Gerekli talimatlar verildi
Gelir İdaresi Başkanlığı, Sayıştayın tespitlerine verdiği cevapta fazla veya yersiz tahsil edilen vergilerin iadesinde Vergi Usul Kanunu’nun ilgili hükmüne tam uyum sağlanması gerektiğini belirtti.
Özellikle mükellef hatasından kaynaklanan işlemlerde faiz başlangıç tarihinin mükellefin düzeltme başvurusunda bulunduğu tarih olması gerektiği vurgulandı.
Başkanlık, bu kapsamda taşra teşkilatına gerekli talimatların verildiğini bildirdi.
Ayrıca mahkeme kararlarında kanun hükmüne aykırı faiz başlangıç tarihleri belirlenmesi durumunda tüm kanun yollarının etkin şekilde kullanılacağı, benzer hataların önlenmesi amacıyla takip ve kontrol süreçlerinin sürdürüleceği ifade edildi.
Sayıştaydan tarih ayrımına dikkat edilmesi uyarısı
Sayıştay, tahsilat tarihi ile düzeltme başvuru tarihi arasında geçen uzun süreler üzerinden hesaplanan “yersiz faizlerin Hazine üzerinde mali yük oluşturduğunu” belirtti.
Bu nedenle taşra birimlerinde düzeltme ve iade dosyaları hazırlanırken ilgili kanunda yer alan tarih ayrımına dikkat edilmesi gerektiği kaydedildi.
Raporda ayrıca hukuk birimlerinin yargılama aşamalarında söz konusu kanun hükmünü “temel savunma dayanağı” olarak kullanması ve “yersiz ödemelere” neden olan süreçlerin sorumluluk hukuku çerçevesinde takip edilmesi gerektiği belirtildi.
EfeNews Görünür Haberlerin Adresi