Trump’tan Ekonomiye Yeni Tarife Duvarı: Türkiye’ye Yüzde 12,5 Gümrük Vergisi

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin hazırladığı yeni gümrük tarifesi düzenlemesi, 24 Temmuz 2026 sabahı yürürlüğe girdi. ABD’nin toplam ithalatının yüzde 99,4’ünü kapsayan yeni sistem kapsamında, Türkiye’den ABD’ye gönderilen ve muafiyet listesinde bulunmayan ürünlere yüzde 12,5 oranında ek vergi uygulanacak. Böylece daha önce yürürlükte olan geçici yüzde 10’luk küresel tarife dönemi sona erdi.

Trump yönetiminden 60 ticaret ortağını kapsayan yeni tarife düzeni

Trump yönetimi, süresi dolan yüzde 10’luk geçici küresel gümrük vergisinin yerine 60 ticaret ortağını kapsayan yeni bir tarife sistemi uygulamaya koydu. Türkiye, Çin ve Avustralya’nın da aralarında bulunduğu grupta yer alan ülkelerden gelen muafiyet dışı ürünlere yüzde 12,5 ek vergi uygulanacak.

Yeni tarifeler, 24 Temmuz 2026 saat 00.01’de ABD doğu saatiyle yürürlüğe girdi. Düzenlemenin Türkiye saatiyle başlangıcı ise 07.01 oldu. Uygulama, ABD’nin toplam ithalatının yüzde 99,4’ünü gerçekleştirdiği ülkeleri kapsıyor.

Yeni tarifelerin hukuki dayanağı Section 301 oldu

ABD yönetimi yeni tarife uygulamasını, 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın zorla çalıştırmayla üretilen mallara ilişkin soruşturmalarda kullanılabilen 301. Bölümü’ne (Section 301) dayandırdı.

Daha önce uygulanan küresel tarife ise aynı yasanın 122. Bölümü kapsamında yürürlüğe konulmuş ve en fazla 150 gün uygulanabiliyordu.

Türkiye’ye yüzde 12,5 ek gümrük vergisi

Türkiye’den ABD’ye gönderilen ve muafiyet listesinde yer almayan ürünler için yüzde 12,5 oranında ilave Section 301 vergisi uygulanacak.

Bu ek tarife, ürünlerin mevcut normal gümrük vergisinin yerine geçmeyecek. ABD’nin en çok kayrılan ülke tarifesi kapsamında uyguladığı normal vergi oranları yürürlükte kalmaya devam edecek.

Bu nedenle Türkiye menşeli muafiyet dışı ürünlerde mevcut gümrük vergisinin üzerine ayrıca yüzde 12,5 ek vergi uygulanacak.

Şubat ayında başlayan geçici tarife döneminde ek vergi oranı yüzde 10 seviyesindeydi. Yeni düzenlemeyle birlikte Türkiye açısından muafiyet kapsamına girmeyen ürünlerde maliyet yükü 2,5 puan artmış olacak.

İhracatçıların karşılaşacağı nihai vergi yükünü ise ürünün gümrük tarife kodu, ABD’de uygulanan normal vergi oranı, muafiyet kapsamında bulunup bulunmadığı ve başka bir ticaret önlemine tabi olup olmadığı belirleyecek.

17 ekonomi için tarife oranı yüzde 10

ABD yönetimi, zorla çalıştırılarak üretilen malların ithalatını yasaklayan veya bu konuda ABD’ye taahhütte bulunan 17 ekonomi için yeni tarife oranını yüzde 10 olarak belirledi.

Yüzde 10 tarife uygulanacak ülkeler; Arjantin, Bangladeş, Kamboçya, Kanada, Ekvador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Hindistan, Endonezya, Ürdün, Malezya, Meksika, Pakistan, Sri Lanka, Trinidad ve Tobago ile Birleşik Krallık oldu.

Hindistan, soruşturmanın ilk aşamasında yüzde 12,5 tarife uygulanacak ülkeler arasında bulunuyordu. Ancak Washington yönetimi, zorla çalıştırmayla üretilen malların ticaretini önlemeye yönelik atılan adımların ardından Hindistan’ın oranını yüzde 10’a düşürdü.

Türkiye ise zorla çalıştırmayla üretilen ürünlerin ithalatına karşı ABD’nin aradığı kapsamda bir yasak getirdiği kabul edilen ülkeler arasında yer almadı. Bu nedenle Türkiye için tarife oranı yüzde 12,5 olarak kesinleşti.

Avrupa Birliği için farklı tarife sistemi uygulanacak

Avrupa Birliği ve Tayvan’dan ABD’ye gönderilen ürünlerde mevcut normal gümrük vergisi ile yeni Section 301 vergisinin toplamı yüzde 10’u aşmayacak.

Bir ürünün mevcut normal gümrük vergisi yüzde 10’un altındaysa, Section 301 vergisi toplam vergi oranını yüzde 10’a tamamlayacak. Normal gümrük vergisinin yüzde 10 veya üzerinde olduğu ürünlerde ise yeni Section 301 vergisi uygulanmayacak.

Japonya, Güney Kore ve İsviçre için benzer sistem yüzde 12,5 sınırı üzerinden işleyecek. Mevcut tarife yüzde 12,5’in altındaysa yalnızca aradaki fark tahsil edilecek. Normal verginin yüzde 12,5 veya üzerinde olduğu ürünlerde ise ek vergi uygulanmayacak.

Türkiye bu sınırlama sistemine dahil edilmedi. Türkiye menşeli ve muafiyet kapsamında bulunmayan ürünlerde yüzde 12,5 oranındaki ek vergi mevcut gümrük tarifesinin üzerine eklenecek.

Sevkiyat halindeki ürünlere dört günlük geçiş süresi

Yeni tarifenin yürürlüğe girdiği 24 Temmuz saat 00.01’den önce yükleme limanında gemiye alınan ve son taşıma aşamasına geçmiş ürünler için geçiş hakkı tanındı.

Bu ürünlerin 28 Temmuz saat 00.01’den önce ABD’de tüketime giriş işlemlerinin tamamlanması veya gümrük antreposundan çekilmesi gerekiyor. Türkiye saatiyle son tarih ise 28 Temmuz saat 07.01 olacak.

Yükleme tarihi şartını karşılamayan veya belirtilen tarihten sonra ABD gümrüğüne giren sevkiyatlar yeni tarife sistemine tabi tutulacak.

İhracatçılar açısından taşıma belgeleri, konşimento ve gümrük giriş tarihleri belirleyici olacak. Geçiş düzenlemesiyle limanlarda bulunan ve sevki başlamış ürünlerin bir gecede değişen vergi sisteminden etkilenmesinin sınırlandırılması amaçlanıyor.

Enerji ve bazı kritik ürünler tarifeden muaf

ABD yönetimi, yeni tarifelerin ülke ekonomisinde geniş çaplı fiyat artışı veya tedarik sorunu yaratabileceği ürünlere yönelik kapsamlı bir muafiyet listesi oluşturdu.

Ham petrol, petrol ürünleri, sıvılaştırılmış doğal gaz ve gaz halindeki doğal gaz dahil olmak üzere çok sayıda enerji ürünü muafiyet kapsamında yer aldı. ABD’de yeterli miktarda üretilemeyen bazı hammaddeler, tarım ürünleri ve mantar ürünleri de yeni tarife kapsamının dışında bırakıldı.

Bilgilendirme materyalleri, bağışlar ve yolcu beraberindeki kişisel eşyalar da yeni tarifeye tabi olmayacak. ABD’nin başka ticaret düzenlemeleri kapsamında koruma uyguladığı bazı kritik ürünler için de istisnalar getirildi.

Ancak muafiyetlerin her ülke ve ürün kodu için ayrı ayrı kontrol edilmesi gerekecek. Aynı ürün grubundaki bütün malların otomatik olarak tarife dışında kaldığı kabul edilemeyecek.

Çelik ve alüminyumda çifte vergi uygulanmayacak

ABD’nin ulusal güvenlik gerekçesiyle 1962 tarihli Ticaretin Genişletilmesi Yasası’nın 232. Bölümü kapsamında vergilendirdiği ürünler yeni Section 301 tarifesinden muaf olacak.

Bu kapsamda çelik, alüminyum ve diğer 232. Bölüm önlemlerine tabi ürünlerde iki farklı ek tarifenin aynı anda uygulanmasının önüne geçilecek.

Türkiye’den ABD’ye ihraç edilen bir ürün 232. Bölüm vergisine tabi ise yeni yüzde 12,5’lik Section 301 vergisi ayrıca uygulanmayacak. Bununla birlikte normal gümrük vergileri ve diğer ürün bazlı ticaret önlemleri yürürlükte kalabilecek.

Bu nedenle ihracatçıların yalnızca ülkelere uygulanan tarife oranlarına değil, ürünlerinin hangi yasal tarife düzenlemesi kapsamında bulunduğuna da dikkat etmesi gerekecek.

Tekstil sektöründe ABD girdisine bağlı özel kota

Bangladeş, Kamboçya, Endonezya ve Malezya için tekstil ve hazır giyim ürünlerine yönelik özel tarife kontenjanları oluşturulacak.

Kontenjanların ilk uygulama süresi üç yıl olacak. Sıfır Section 301 vergisiyle ABD’ye girebilecek ürün miktarı, ilgili ülkenin ABD’den satın aldığı pamuk ve tekstil girdilerinin miktarına bağlanacak.

ABD yönetimi bu sistemle üreticilerin zorla çalıştırma riski taşıyan kaynaklar yerine Amerikan pamuğu ve tekstil ürünlerini kullanmasını teşvik etmeyi amaçlıyor.

Kontenjan sistemi kurulana kadar söz konusu dört ülkeden gelen ilgili tekstil ve hazır giyim ürünlerine yüzde 10 Section 301 vergisi uygulanmaya devam edecek.

Türkiye ise tekstil ve hazır giyim ürünleri için oluşturulacak özel kontenjan programına dahil edilmedi. Türkiye menşeli ve muafiyet dışında kalan tekstil ürünlerinde genel yüzde 12,5 tarife oranı geçerli olacak.

Geçici tarifenin hukuki zemini değiştirildi

Trump yönetimi ilk geniş kapsamlı tarife uygulamalarını Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası üzerinden yürürlüğe koymuştu.

ABD Yüksek Mahkemesi, şubat ayında geniş kapsamlı tarifelerin dayandığı hukuki yetkiyi geçersiz saydı.

Mahkeme kararının ardından Trump, 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 122. Bölümü’nü kullanarak yüzde 10 oranında geçici ithalat vergisi uygulamaya başladı.

Geçici tarife 24 Şubat’ta yürürlüğe girdi ve 150 günlük yasal sürenin tamamlanmasıyla 24 Temmuz’da sona erdi.

Yeni tarife sistemi ise aynı yasanın 301. Bölümü kapsamında yürütülen ülke bazlı soruşturmalara dayanıyor. ABD yönetimi, zorla çalıştırmayla üretilen malların ticaretini engellemeyen ülkelerin Amerikan ticaretine zarar verdiğini savunuyor.

Section 301 tarifelerinde 150 günlük bir süre sınırı bulunmuyor. Bu nedenle yeni düzenleme, Trump yönetiminin görev süresinin kalan döneminde kullanacağı temel küresel tarife mekanizmasına dönüşebilir.

Tarife soruşturması iki aşamada tamamlandı

ABD Ticaret Temsilciliği, 60 ekonomi hakkında yürüttüğü soruşturmaları 12 Mart 2026’da başlattı. Süreç kapsamında iki ayrı kamuoyu görüşü ve duruşma dönemi gerçekleştirildi.

İlk aşamada yaklaşık 500 görüş alınırken, ikinci aşamada 1.600’den fazla yazılı görüş toplandı. Temmuz ayında gerçekleştirilen duruşmalarda ise 100’den fazla tanık dinlendi.

ABD yönetimi, soruşturma sürecinde 60 ekonomiden 45’ten fazlasıyla doğrudan görüşmeler gerçekleştirdi.

Kamboçya, Guatemala, Honduras, Hindistan, Sri Lanka ile Trinidad ve Tobago soruşturma sırasında yeni yasaklar getiren ülkeler arasında yer aldı.

Ürdün ise ABD ile imzaladığı karşılıklı ticaret anlaşmasında zorla çalıştırmayla üretilen malların ithalatını önlemeye yönelik taahhütte bulundu.

Bu adımlar bazı ülkelerin yüzde 12,5 yerine yüzde 10 tarife grubuna alınmasını sağladı.

ABD’de ortalama gümrük vergisi yükü artabilir

Yale Budget Lab’ın son hesaplamalarına göre ABD ekonomisindeki genel efektif gümrük vergisi oranı yüzde 11,8 seviyesinde bulunuyor.

Yeni tarife düzeninin ortalama oranı 1 ila 2 puan daha artırabileceği hesaplanıyor. İthalat maliyetlerinde yaşanacak artışın ne kadarının şirketler tarafından karşılanacağı ve ne kadarının tüketici fiyatlarına yansıtılacağı yakından takip edilecek.

Geçici yüzde 10’luk tarifenin yerine benzer oranların uygulanmaya başlanması nedeniyle bazı ithalatçılar açısından ani maliyet değişiminin sınırlı kalması bekleniyor.

Ancak Türkiye gibi yüzde 12,5’lik tarife grubunda bulunan ülkelerde ek maliyet yükü 2,5 puan artacak.

Petrol, doğal gaz ve ekonomide geniş çaplı fiyat etkisi yaratabilecek bazı girdilerin muaf tutulmasıyla enflasyon üzerindeki baskının sınırlandırılması hedefleniyor.

Türkiye’den ABD’ye ihracat yapan şirketler nelere dikkat etmeli?

Türkiye’den ABD’ye ürün ihraç eden şirketlerin öncelikle ürünlerinin ABD Harmonize Tarife Cetveli kodunu belirlemesi gerekecek.

Ürünün Federal Register’da yayımlanan muafiyet listesinde bulunup bulunmadığı, 232. Bölüm vergisine tabi olup olmadığı ve normal gümrük vergisi oranı birlikte değerlendirilerek nihai maliyet hesaplanacak.

24 Temmuz’dan önce yola çıkan ürünlerde yükleme tarihi ve ABD’ye giriş tarihi kontrol edilecek. Geçiş dönemi için tanınan dört günlük süreyi aşan mallar yüzde 12,5 oranındaki yeni ek tarifeye tabi tutulacak.

Uzun vadede ABD’li ithalatçıların maliyet paylaşımı, fiyat indirimi talepleri ve tedarikçi değiştirme kararları Türkiye’nin rekabet gücü üzerinde belirleyici olacak.

Döviz kuru, lojistik maliyetleri ve Türkiye’nin rakibi konumundaki ülkelerin yüzde 10 veya yüzde 12,5’lik tarife grubunda bulunması da sipariş akışını etkileyebilecek.