TÜRKİYE, BÖLGESEL DÖRTLÜ (R4) VE OLASI GELİŞMELER

EFENEWS – Türkiye, Dışişleri Bakanlığı nezdinde; Uzak Asya, Orta Doğu ve sınıra yakın komşu ülkeler ile yeni bir bölgesel birliktelik oluşturdu.

Avrupa ve dünya siyasi sahnesinde yaşanan stratejik gelişmeler bazında, öncelikle Ortadoğu’nun ilk akla gelen ülkeleri ile ortak gelişmeler bazında savunma mekanizmaları oluşturulacak. Bu mutabakat, İçişleri Bakanlığı’nın “Bölgesel Sahiplenme” olarak adlandırdığı dış politika siyaseti ile öne çıkacak. Türkiye daha önce de aşağıda belirtilen ortak ittifaklara imza koymuştu.

-BÖLGESEL DÖRTLÜ (R4)

Türkiye, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan.

Amaç: kalıcı istikrar sağlamak amacıyla ülkeler arasında, bölgesel diyalog mekanizması oluşturmak.

-Mekke Anlaşması: Türkiye, Pakistan, Suudi Arabistan.

Amaç: Ortak Savunma Anlaşması çerçevesinde, her üç ülkeye yapılacak bir saldırıda birlikte hareket etmek.

Bedir İttifakı: Türkiye, Pakistan, Katar, Endonezya.

Amaç: 21 Ekim’de Doha’da Savunma Bakanları tarafından imzalanan mutabakat zaptında, askeri iş birliğinin güçlendirilmesi, savunma sanayisi alanında imkân ve ülke yeteneklerinin birliktelik temeline dayalı iş birliği içinde geliştirilmesi olarak yer alıyor.

Türkiye her üç anlaşma ve mutabakat ile bölgesel etkinliğini artırıp, aktif dış politika izlemedeki tavrını bu şekilde ortaya koymuş oluyor.

Yazılarımda zaman zaman bahsettiğim bölgesel hareketlilik ise her geçen gün daha değişik çehre ve kapsama alanında varlığını artırarak devam ediyor.

Bölgenin yer altı ve yer üstü  zenginlikleri ile doğal stratejik yapısı, bölge ülkeleri ile birlikte, en kritik jeopolitik konuma sahip Türkiye’nin, daima dikkatli bir dış politika izlemedeki zorunluluğunu ortaya koyuyor.

Türkiye bu çok yönlü anlaşmalarla, savunma sanayisindeki üretim ve ihraç kapasitesini de büyütüp, yeni pazarlar bulmak için de kendisine bir fırsat yaratmış olacaktır.

Savunma sanayisine bağlı araç-gereç ve teknoloji ihracatında yakaladığı ivmeyi, dünya on birinciliğinden daha da üst sıralara taşımasının yolunu da açmış olacaktır.

R4 için 18 Mart 2026’da Riyad’da buluşan ülke Dışişleri Bakanları, bugüne kadar altı defa bir araya geldiler.

23 Ekim Cuma günü ise İstanbul’da Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya’nın oluşturduğu E4 olarak adlandırılan Ülke Dışişleri Bakanları, ilk kez bu formatta bir araya gelmiş oldu. Amaç ise Avrupa ve Ortadoğu’nun ortak ilgi alanları ve sorunları masaya yatırıp, taraflara ortak koordinasyon alanları yaratmak oldu.

Dışişleri Bakanları ortak bildirisinde:

ABD/İsrail-İran çatışması, Hürmüz Boğazı, İsrail- Filistin ihtilafı, Babülmendeb Boğazı, Suudi Arabistan-Yemen ve Husi sorunları, Karadeniz’de devam eden gemi saldırıları ve yaşanan bölgesel ve Ukrayna-Rusya savaşları ile ilgili Birleşmiş Milletler kararları doğrultusunda hareket edilmesi gerekliliği dile getirilmiş, bu formatta görüşmelerin sürdürülmesi ve bir dahaki toplantının Almanya’da yapılması ve koordinasyonun devamı konusunda mutabakat metni açıklamışlardır.

Zeminini “Komşu ve bölge ülkeleri ile barış” ilkesi üzerine oturtan Türkiye, bölgeye çözüm bahanesi ile gelen hegemon ülkeler eliyle sorunların çözümü yerine, bölge ülkeleri ile doğrudan temas ile yüz yüze çözümü tercih etmiş oluyor. Mekke mutabakatı için İran ile yapılan olumlu görüşmeler de sevindiricidir. Tahran’daki görüşmelere, İran’ın cumhurbaşkanı seviyesinde iştirak etmesi, bu anlaşmaya verdiği önem ile bölge barışı  ve istikrarı için anlamlıdır.

Yarattıkları kaos ortamıyla emperyal ülkelerin, kendi çıkarlarına öncelik verip, sonrasında ortamı bir cehenneme çevirdiklerine hep beraber şahit olduk.

Artık, Ankara yeni hamleleri ile Ortadoğu’nun ve dünyanın güvenlik mimarisine yeni taşlar koyarak, geliştirdiği savunma sanayisine yepyeni pazarlar arıyor. Bu girişimleri ile Türkiye, her ortamda “önce barış ve barış için müzakere” ilkesine önem verdiğini, tüm dünyaya ilan etmiş oluyor…

Ali BOZKUŞ

İlginizi Çekebilir

DEĞİŞEN DÜNYAYA YENİ BİR TOPLUM SÖZLEŞMESİ GEREKİR

EFENEWS – Gençler artık kendilerine sunulan geleceği kabul etmiyor. İşçiler güvencesizliği, emekliler yoksulluğu, kadınlar eşitsizliği, …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir